„Polska” [2017] ◄
Historia chichotem się toczy. Zmieniła się władza i nagle to samo Polskie Radio, które niedawno odrzucało Andrzejowi Nowakowi singlowe „Urodziłem się w Polsce” jako szowinistyczne, dziś wydaje mu płytę – i jest to płyta-kuriozum. Album brzmi bowiem jak milion dolarów, co jest jego atutem tylko z jednej strony; z drugiej bowiem na pierwszy plan – obok bombastycznej, blockbusterowej produkcji – wysuwa się rażące bezguście dyrektora projektu, sprowadzając „Dumę” na to samo dno, na którym drzemią już wraki kiczowatych okrętów Piotra Rubika i zespołu Pectus.
Dostał Nowak złoty róg: nowe, zweryfikowane patriotycznie Polskie Radio niewątpliwie gotowe było spełnić każdy poryw natchnionego artysty, byle tylko wyjść z tego zamieszania z nacjonalizującą na jedno oko superprodukcją, którą można by, niczym cyrkowego siłacza, obwozić latami po festiwalach, rocznicach, memoriałach i wiecach. Mamy więc (o)polską odpowiedź na „The Wall”: jest sekcja dęta, są sample, wokalizy, klawisze i chóry dziecięce. Nieco rozczarowuje brak interaktywnego hologramu rotmistrza PIleckiego, ale głowa do góry – przed nami jeszcze z pewnością kilka reedycji. Stylistycznie jest dość przygodowo; przemierzając „Dumę” natrafimy bowiem to na schadzkę Rogera Watersa z Rammstein („Prawda”), to torturowany pod wierzbą Kult („Wstrzymaj konia”), czasem na slawizowanego przemocą w Berezie Kartuskiej Devina Townsenda („Czarodziejski las”) czy wreszcie pijanego Kukiza („Ułańska siła”). Jakkolwiek na obrzyg indywidualny zasługuje co najmniej dziewięć z dwunastu zaproponowanych utworów, szczyt wszystkiego, wliczając w to żenadę, cudactwo i groteskę, osiągają Złe Psy w „Dumnym z pochodzenia” oraz „Polaku”. Pierwszy ze wspomnianych tracków przeskakuje rekina, sklejając przyjemny, rammsteinowski riff z zastępującymi zwrotki samplami wypowiedzi Stefana Starzyńskiego, Karola Wojtyły, Władysława Andersa i Ignacego Jana Paderewskiego i jest to ujawnienie, które przedryblowuje moją obronę i strzela mi gola między nogami. Przy całym bowiem sloganizmie i banalności, numer jest zaarażowany tak dobrze, że z zawstydzeniem i konsternacją, ale jednak trzącham tym swoim pustym łbem, myśląc sobie, że gdybym zapragnął muzycznie strollować środowiska spod znaku koszulek z żołnierzami wyklętymi i Różańca Do Granic, to nagrałbym to, dokładnie to, a oni, pogując przy wadowickiej kremówce, nigdy nie wiedzieliby co ich trafiło.
„Polak” to już jednak zwykłe, indoktrynacyjne draństwo: instaluje bowiem Nowak „Wyznanie wiary polskiego dziecka” Władysława Bełzy w zbiorze ckliwych scenek z życia okupowanego dworku szlacheckiego, w którym dziecko recytuje przed płaczącymi ze wzruszania rodzicami patriotyczne wiersze, staje na baczność i pozdrawia spoglądających na z bożej chmurki dziadów. „Dziękuję ci, tato i mamo / (…) że tu się uczyłem za młodu historii narodu / Za Polskę, za naród, za naszą ojczyznę!”. Gdyby był Nowak przedszkolarzem, trzylatki pod jego opieką prawdopodobnie rekonstruowałyby na placu zabaw Powstanie Styczniowe, uczyły się rachunków na mogiłach Orląt Lwowskich i ćwiczyły się w obsłudze pistoletu maszynowego „Mors”, a sama placówka nosiłaby nazwę: „U Misia Martyrologa”. W podobnym duchu utrzymane są przaśne „Ułańska siła” i „Rozkwitały pąki białych róż”, w których szkodliwość ustępuje jednak miejsca wspomnianemu na wstępie kompletnemu bezguściu: aranż damskich wokali nie tylko tutaj, ale na całym albumie jest bowiem tak festyniarski, że równie dobrze mógłby zostać nakreślony przez dyrektora hurtowni chabaniny, a nie muzyka z czterdziestoletnim doświadczeniem studyjnym. Obrazu nowakowego blockbustera dopełniają dwa kompletnie nieuzasadnione covery samego siebie (tak!), hojnie lukrowana ballada o przezwyciężającej grób miłości oraz dwa stosunkowo mało zawstydzające wypełniacze, z których jeden, o zgrozo, wylądował na singlu. Tyle – koniec supeprodukcji. Ziemia się nie zatrzęsła, Wilno nadal nie jest polskie, a babcia nie ma wąsów.
„Duma” jest jak ciupaga z Gubałówki, jak statek w butelce z Łeby: to mieniąca się w słońcu kolorami tandeta, wykarmiona niskimi pobudkami i żerująca na niewyszukanych gustach okładanych tępą propagandą mas. Patrząc na to w pod tym kątem – faktycznie jest to bardzo polska płyta, aczkolwiek niekoniecznie w przewidziany przez autora sposób. Nota: F
KAPTACJA: ★★★★☆☆
PALETA: ★★★★★☆
WIARYGODNOŚĆ: ★★★☆☆☆
BZIK: ★★☆☆☆☆
LIRYKA: ★☆☆☆☆☆
MIODNOŚĆ: ★☆☆☆☆☆
(suma: 16/36)
Lista utworów:
1. Prawda ★★☆☆☆☆
2. Dumny z pochodzenia ★★★★☆☆☆
3. Wstrzymaj konia ★★☆☆☆☆
4. Czarodziejski las ★★★★☆☆☆
5. Polak (potęga istnienia) ★☆☆☆☆☆
6. Miłości moc ★☆☆☆☆☆
7. Ułańska siła – od Rosyji jadę ★★☆☆☆☆
8. Rozkwitały pąki białych róż ★☆☆☆☆☆
9. Wiara i moc ★★★☆☆☆
10. Urodziłem się w Polsce ★☆☆☆☆☆
11. Dzieci miasta ★★★☆☆☆
12. Gwiazda ★☆☆☆☆☆
(średnia: 2.1/6)
Płyta: nieklasyfikowana (ukazała się po roku 2010)
Zespół: klasyfikacja generalna – 1 miejsce
Powiązane płyty: Złe Psy: „Forever” [2002], Złe Psy: „Polska”, TSA: TSA [1983], TSA: “Heavy Metal World” [1984], TSA: “Rock’n’ Roll” [1988], TSA: “52 dla przyjaciół” [1992], TSA: “Proceder” [2004] Janusz Niekrasz Band: „Stało się… Czas na prawdę!” [2006]
Powiązane inne: 5 najlepszych numerów TSA, 5 nagorszych numerów TSA
Złe Psy: „Duma”
Rok: 2017
Wytwórnia: Polskie Radio
Personel: Andrzej Nowak (muzyka, słowa, wokal, gitara, bas), Jacek Kasprzyk (muzyka, wokal, gitara), Krzysztof Imiołczyk (klawisze), Wojtek Pilichowski (bas), Paweł Nafus (bas), Michał Bereźnicki (perkusja), Karo Glazer (słowa, wokal), Denys Ostrovnoi (saksofon), Erwin Żebro (trąbka), Marcin Respondek (puzon), Grzegorz Ksepko (gitara), Paweł Mąciwoda (bas), Mieczysław Kazar-Słobódzki (muzyka), Karolina Muszkiet (wokal), Władysław Bełza, Kazimierz Wroczyński, Sławomir Krasiński (słowa), Chór Publicznej Szkoły Podstawowej nr 11 imienia Orląt Lwowskich w Opolu
Berserk etnograf 