5. ” Alien” Płyta:“Heavy Metal World” [1984] Muzyka: Andrzej Nowak, Marek Piekarczyk Słowa: Jacek Rzehak
„Alien” wnosi w wąsaty, odziany w skóry i ćwieki sznyt albumu „Heavy Metal World” element everymanowskiego jojczenia i wniesienie to nie tylko płyty nie ratuje, ale wgniata jej przepocony łeb jeszcze głębiej w zaschnięte błoto na tyłach źwirowni. Trywialne solówki miętoszą po dupie równie trywialne akordy, a Piekarczyk bez śladu żenady informuje: „We śnie słyszałem matki głos / Synku! Uczciwym bądź! Dobrym bądź!”. Nie jest łatwo stworzyć pięć równie beztreściowych minut muzyki.
4. „Heavy Metal World” Płyta:“Heavy Metal World” [1984] Muzyka: Stefan Machel Słowa: Marek Piekarczyk, Jacek Rzehak
Bardzo trudno mi jest orzec, czy to ptak, czy nosorożec. „Heavy Metal World” można obronić jako numer kabaretowy, satyryczny, swoisty jajo-dżingiel przemykający pomiędzy audycjami rockowej stacji radiowej, aczkolwiek na jakąkolwiek inną klasyfikację jest on zwyczajnie zbyt żenujący. Pal sześć strzelający zeń w cebulowe niebo gejzer wieśniactwa, którym obdzielić można sto aspirujących opolskich kapel: wiele do życzenia pozostawia przede wszystkim warstwa kompozycyjna utworu, brzmiącego niczym przeciągany w nieskończoność chujowy refren, rubasznie udekorowany diamencikami pokroju: „Twoje życie jest heavy, twoje problemy są heavy / Miasto w którym mieszkasz jest heavy metal!”.
1-3. „Jeszcze” Płyta: “52 dla przyjaciół” [1992] Muzyka: Andrzej Nowak, Marek Piekarczyk Słowa: Marek Piekarczyk
Nowak i Piekarczyk byli uprzejmi naprodukować tyle syfu, że wyróżnienie tylko jednego utworu tytułem najpotworniejszego okazało się niemożliwe; złotymi medalami nagradzamy więc aż trójkę patofinalistów. „Jeszcze” to prymitywny wyrzyg zrównujący kobiety z samochodami. Akurat w przypadku TSA seksizm nie jest niczym zaskakującym, co nie znaczy jednak, że nie należy go piętnować – bo należy. „Ona jest najszybszą z maszyn na autostradzie do rozkoszy”, wyje Piekarczyk, a przez otwarte drzwi balkonowe wsuwa się do mieszkania olbrzymi, spocony wąs.
„Francuskie ciasteczka” Płyta:“Rock’n’ Roll” [1988] Muzyka: Stefan Machel, Marek Piekarczyk Słowa: Jacek Rzehak, Marek Piekarczyk
Tak. TSA nagrali numer o obciąganiu – w dodatku ze szczyptą kultury gwałtu („Wciąż mówisz, że boisz się / Lecz bronisz się tak łagodnie”).
„Drogie panie, otwieramy nasz kram / Mam tu wszystko, czego dziś trzeba wam / Pomadki do ust, kolczyki i łzy / Pokrowce na biust, wkłady do dziur”. Himalaje buractwa, Pinereje chamstwa. Nie sposób słuchać „Sex Blues” bez paraliżującego do szpiku kości zażenowania – a jesli, drogi Czytelniku, taki sposób znajdujesz, to OK, natomiast przy piwie raczej razem nie usiądziemy. Czołgajcie się w zapomnienie, obrzydliwe dziady pieruńskie.
Pięć płyt studyjnych, dwadzieścia lat aktywności, a selekcja pięciu numerów TSA, w których wszystko się zgadza jest niełatwym wyzwaniem. Sytuacji nie ułatwia fakt, że opolanie jechali na ogół na jedno kopyto, opuszczając blues-rockowy szlak wyłącznie w obliczu naprawdę śmiercionośnej burzy z piorunami. Patrząc globalnie, najlepsze efekty TSA osiągało poluzowawszy rockerskie majty, o co na przestrzeni lat nie było jednak łatwo. Do tego ten Piekarczyk… A, daj pan spokój. Oto pięć najlepszych numerów TSA według Berserka Etnografa.
5. ” Pierwszy karabin” Płyta:“Rock’n’ Roll” [1988] Muzyka: Marek Piekarczyk, Stefan Machel Słowa: Marek Piekarczyk
Pacyfistyczny, hardrockowy marszobieg, solidnie zaaranżowany i zagrany z duchem hair metalowej epoki. Refren elegancko wynika ze zwrotki, a pogłos na werblu słychać w sąsiedniej gminie. Nie jest to track, który ma potencjał aby zmienić czyjeś życie, ale można do niego bez większego wstydu potupać. Jaki kraj, takie AC/DC. Kwalifikujemy.
4. „Maratończyk” Płyta:“Heavy Metal World” [1984] Muzyka: Marek Kapłon, Stefan Machel, Janusz Niekrasz, Andrzej Nowak, Marek Piekarczyk Słowa: Jacek Rzehak, Marek Piekarczyk
„Maratończyk” przypomina nieco Metallicę z epoki „Kill’em All”, ale na grubaśnym kacu, grającą dwa razy wolniej. Patrząc na datę wydania albumu, raczej nie ma w tym przypadku. Riff jest kwadratowy, ale buja – a skoro buja, to ciężko się czepiać, szczególnie w repertuarze tego pokroju. Piekarczyk coś tam sobie przeżywa, gitarzysta gra solo przez pół numeru; ot, TSA. Będzie.
3. „Ty, on, ja” Płyta: “Heavy Metal World” [1984] Muzyka: Stefan Machel, Marek Kapłon, Marek Piekarczyk Słowa: Andrzej Pacuła
W odtwarzaczu „Heavy Metal World”, a więc lądujemy, bez specjalnych zaskoczeń, w oblaście metallicznym, powiecie „Ride The Lightning”, a konkretnie: w okolicach hrabstwa „Trapped Under Ice”. Jest to w sumie całkiem spoko hrabstwo, więc nie ma powodu przesadnie kręcić nosem na, przykładowo, do cna hammettowskie solo; warto za to zwrócić uwagę na plusy tej sytuacji muzycznej, a więc po pierwsze – udany refren, opakowany w sensowną melodię, oraz – szok i niedowierzanie! – tekst utworu. „Ty, on, ja” to bowiem kompletnie niepospolita w dorobku TSA krytyka egoizmu, dowodząca z pasją o kluczowej roli innych członków społeczeństwa w życiu jednostki. „On jest tak samo ważny, czeka by dostrzec go / Jest gorzej od ciebie ubrany i czuć od niego pot / Ty się bez niego nie liczysz, choć zgubił cel i moc / Bez niego nie warto śpiewać, ty jesteś ważny i on”. Tu naprawdę dzieje się coś wartościowego, na pograniczu lewicy społecznej i zwykłej, ludzkiej empatii. Słow nie napisał naturalnie Piekarczyk, ale liczy się to, co w sieci. Brawo Opole.
2. „TSA pod Tatrami” Płyta:“Heavy Metal World” [1984] Muzyka: Janusz Niekrasz, Marek Piekarczyk Słowa: Marek Piekarczyk
Jeśli w twoim Top 5 drugim numerem jest minutowy żart, to wiedz, że coś się dzieje – i to nic rewelacyjnego. „TSA pod Tatrami”, z niewymuszonym uśmiechem wieńczące drugą płytę zespołu, to zerknięcie przez judasz w równoległy wymiar, w którym TSA jest ekipą repertuarowo wyluzowaną i emitującą myśl muzyczną poza ciasną skrzynkę blues rocka. Mina rzedła mi przez cały, obmierzły „Heavy Metal World”, aby w samym epilogu, o ile dobrze pamiętam, przyprawić mnie o szczery chichot. Dziesięć punktów dla panów w skórach.
1. „Nocny sabat” Płyta:“TSA” [1983] Muzyka: Andrzej Nowak, Marek Piekarczyk Słowa: Jacek Rzehak
„Nocny sabat” galopuje przez zimne niebo stanu wojennego niczym kometa zmiany. Gitary uzupełniają się, przeplatając miodne harmonie i ocierając się o Święty Graal ulęgałki prostoty z progresją. Piekarczyk, niczym piskliwy muezzin, omijając cenzurę obwieszcza całemu skutemu lodem krajowi, że system przegrał – nawet jeśli sam o tym jeszcze nie wie. „Czarownice bezwstydnice, każą dzieciom wcześnie spać / Przekopują piaskownice, w piłkę też nie wolno grać / Dzieci nie są takie głupie, sabat już nie straszny im / Trochę sobie popłakały, na podwórku robią szum”. Akordy są wojownicze i triumfalne, gotuje się młoda krew. Szczytowe osiągnięcie TSA.
W rozświetlonym choinką studiu telewizyjnym siedzący na podłodze Panasewicz tłumaczy dziecku powagę najpotężniejszego z wyzwań, jakim jest życie. Borysewicz molestuje kamerę nieruchomym, wampirzym wzrokiem, uspokajająco plumka syntetyczny bas. Niewątpliwym highlightem klipu jest jednak reakcja kurczowo wczepionego w pluszowego misia chłopca na panasewiczowskie: „Daj mi dłoń”, a konkretnie – totalne przerażenie.
9. „Nie mów mi teraz dobranoc” Płyta:“Zimowe graffiti” [1996] Muzyka: Jan Borysewicz Słowa: Janusz Panasewicz
Druga i niestety nie ostatnia dziś wizyta na „Zimowym graffiti”, na której to płycie działy się dwadzieścia dwa lata temu rzeczy straszne. Cyniczna, bełkotliwa parapoezja rozkwita na tle dźwiękowego smogu w „nocny płaszcz nieba” i „guziki gwiazd”, aby następnie powędrować w entuzjastycznie przez Lady Pank odwiedzanym kierunku nostalgii ludowej. Rozpalmy ognisko ze snów, nie trzeba już słów.
Żenujący hymn o niezłomności rokendrola, trwającego na przekór niezliczonym wrogom w najgłębszych zakamarkach sklepów muzycznych. Nie jest on bowiem, tłumaczy Mogielnicki, jak jakaś Coca Cola; jego trzeba po prostu czuć, tak samo jak z „panienką”. Numer wieńczy rechot zadowolonego z siebie, obślizgłego maskulinizmu, a ja wyszukuję w przeglądarce hasło: „zmiana płci”.
7. „Pani moich snów” Płyta:“Teraz” [2004] Muzyka: Jan Borysewicz Słowa: Andrzej Mogielnicki
Andrzej Mogielnicki zaprasza panie na warsztaty z bycia dobrą kobietą swego mężczyzny. W programie między innymi: aksamitna mowa, dawanie partnerowi świętego spokoju, okazywanie miłości i wstęp do trudnych nauk o tym, że mężczyzna nie zawsze jest pomnikiem smoleńskim i zdarzyć mu się może również słabszy dzień. Specjalne dyplomy Pani Jego Snów do odbioru w recepcji budynku Sony BMG.
6. „Wspinaczka (czyli historia pewnej rewolucji)” Płyta:“Strach się bać” [2007] Muzyka: Jan Borysewicz Słowa: Andrzej Mogielnicki
Mogielnicki na trudnym szlaku metaforyczno-politycznym. Poetycka diagnoza polskiej transformacji nadyma się aż po siwe skronie, budząc w efekcie tyle wzruszenia, co odnaleziona po latach reklamówka Baltony.
Pozostałoby prawdopodobnie „Nie omijaj mnie” tylko jedną z setek tysięcy hadrockowych mizerii końca lat osiemdziesiątych, gdyby nie moment ekstazy poetyckiej Jacka Skubikowskiego, który upstrzył toporną gitarową maź kawalkadą porównań i rozwiązań co najmniej zagadkowych, prym pośród których bez wątpienia wiedzie „biała ściana słów”. „Nie omijaj mnie jak kamień”, woła rozdzierająco Panasewicz, a ja, mimo dekad poświęconych na studiowanie tego tekstu w opuszczonych inkaskich ruinach, wciąż nie ogarniam.
4. „Wolności głos” Płyta:“Międzyzdroje” [1996] Muzyka: Jan Borysewicz Słowa: Janusz Panasewicz
Prawdopodobnie najbardziej nijaki muzycznie utwór, jaki kiedykolwiek udało się kreatywnemu przecież Borysewiczowi wyemitować. Z odsieczą rusza Panasewicz, cesarz nostalgii ludowej, i tradycyjnie „zwariowane gonią dni”, „już od tylu, tylu lat poznajemy życia sens”, „całą noc i cały dzień ktoś na świecie rodzi się” i tak dalej. Sunie „Wolności głos” znikąd, donikąd i po niczym, co w sumie stanowi, jeśli się nad tym zastanowić, pewne osiągnięcie.
3. „Mały rastaman” Płyta:“Łowcy głów” [1998] Muzyka i słowa: Andrzej Łabędzki
Gitarzystę Andrzeja Łabędzkiego w trakcie jego siedmioletniego pożycia z zespołem Lady Pank tylko raz dopuszczono za stery kompozytorskie, z jakiegoś powodu dorzucając również literackie. Nie sposób odgadnąć czym koncept „Małego rastamana” tak zachwycił Borysewicza i Panasewicza, aczkolwiek bez wątpienia jest to jedno z największych dziwadeł w historii kapeli. Muzycznie track kultywuje karłowate polskie reggae, pochylające się z grafomańską zadumą nad problematyką jarania zioła, aczkolwiek trudno oprzeć się wrażeniu, że był to – przynajmniej do tego momentu – ostatni chyba kontent, jakiego na płycie Lady Pank należało się spodziewać.
2. „Święta, Święta” Płyta:“Zimowe graffiti” [1996] Muzyka: Jan Borysewicz Słowa: Janusz Panasewicz
W środku miasta wybucha komercyjny wulkan, a po gorącej lawie na deskach z cynizmu spływają Panasewicz i Borysewicz, aby wręczyć zrozpaczonym rodzinom najgorszy świąteczny prezent w historii Rzeczpospolitej Polskiej. Niecna parszywość „Świąt, Świąt”, jak i całego „Zimowego graffiti”, jest wręcz galaktyczna. Rok 1996 na zawsze pozostanie w kalendarzach datą czarną niczym lej po lecie i zimie zniszczonych przez gejzer łotrostwa, obudzony przez Lady Pank dwoma okolicznościowymi albumami. Mam nadzieję, że śpicie, panowie, dobrze.
Przestaje być śmiesznie: zgredzkie wypominki o przelecianych laskach toczone są językiem parszywym i seksistowskim. Z patriarchalnego ping ponga pomiędzy Panasewiczem i Borysewiczem można dowiedzieć się który z nich był „pierwszy i lepszy”, komu jako pierwszemu „się znudziła” oraz kto otrzymał „oryginał dowodu miłości”, a kto taki dopiero „wyrabiał”. „Spuść powietrze, po co złość”, klepie mnie po plecach pojednawczo Panasewicz, „wszystkie kobiety przecież nasze są”. Nie wszystkie, panie artysta, całe szczęście. I nie klep mnie pojednawczo po plecach, bo sobie nie życzę. Ile kosztowała ta zmiana płci?
Berserk etnograf 
